Spaarstand hoe werkt dat, bestaat dat eigenlijk wel?2021-11-26T13:28:52+00:00

HOE ACTIEF IS JOUW STOFWISSELING?

Waarom val je niet af, wanneer je minder calorieën binnen krijgt dan je verbruikt?

Onlangs kreeg ik deze vraag gesteld. Een uitermate interessante vraag,  die niet zo eenvoudig te beantwoorden is, als het lijkt. Ik probeer het daarom zo simpel mogelijk uit te leggen. 

Er zijn heel veel lichaamsprocessen en stoffen die allemaal als radartjes met elkaar samenwerken en van elkaar afhankelijk zijn. Je kan je voorstellen dat precisie en timing vergt. Loopt er iets uit de pas, dan zal het lichaam processen die het belangrijkste zijn om te overleven, prioriteit geven. 

Afvallen op een verantwoorde manier is bewust kiezen wat je in je mond stopt. Niet alleen wat je eet, maar ook wat je drinkt. En niet omdat je het niet mag, maar omdat sommige producten je nu eenmaal niet gaan helpen wanneer je wilt afvallen. 

Dit alles heeft te maken met hoe je lichaam met voeding om gaat, en met de energie die nodig is om alle lichaamsprocessen draaiend te houden. Wil je gezond afvallen met blijvend resultaat, dan is het belangrijk dat je voedingsmiddelen eet die voor jou de juiste voedingsstoffen leveren zodat je lichaam aan de slag kan. 

Wanneer je wilt afvallen, is de eerste keuze meestal minder eten. Want als je minder calorieën binnen krijgt dan je verbruikt, val je af. En dat is zeker waar. Maar minder eten is niet altijd de beste optie. Hierbij beperk je namelijk ook de inname van belangrijke voedingsstoffen. Wanneer je te weinig eet, en dus minder calorieën en voedingsstoffen binnen krijgt, reageert je lichaam hierop om balans te bewaken. 

Wanneer je lichaam niet voldoende voedingsstoffen krijgt kan het spiermassa afbreken om te gebruiken voor energie. Dat is niet gunstig wanneer je wilt afvallen. Want minder spiermassa zorgt voor een tragere stofwisseling. Dit noemen we al snel een spaarstand. Je lichaam gaat zuiniger om met wat het aangeboden krijgt en zal meer vet opslaan.

Echter, als je maar lang genoeg te weinig eet, dan val je uiteindelijk echt af. Maar op een manier waarbij je lichaam niet gezond blijft doordat je veel te weinig voedingstoffen binnen krijgt. Dat is geen spaarstand meer, dan pleeg je roofbouw. Dat wil je ten alle tijden voorkomen.

Wanneer je spierweefsel verliest, zal je dat niet gelijk merken aan je lichaam. Je ziet het wel aan je gewicht op de weegschaal, want spierweefsel weegt relatief zwaar. “Hoera, je bent afgevallen”. Tenminste.. wel in gewicht, maar niet in vet. 

Wanneer je minder spiermassa hebt, heeft je lichaam minder energie nodig. Dus minder calorieën. Wanneer je na een streng dieet weer gewoon gaat eten, eet je vaak onbewust meer dan je nodig hebt. Hierdoor kom je gemakkelijk weer aan, hallo jojo-effect.

Als je wilt afvallen, wil je minder vetmassa, niet minder spiermassa. Vetmassa weegt minder dan spiermassa, maar neemt wel veel meer ruimte in. Denk maar aan een ballon. Als je deze vol blaast met lucht, wordt de ballon groter, maar niet veel zwaarder. Houdt daarom niet alleen je gewicht in de gaten, maar ook je omvang in centimeters.

Wil je het jojo-effect voorkomen, dan is het belangrijk te zorgen dat je zo min mogelijk spierweefsel verliest. Dat doe je door ervoor te zorgen dat je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, waaronder eiwitten. Bij voldoende eiwitten is er geen noodzaak voor je lichaam om spierweefsel af te breken.  

Eiwitten komen voor in alles wat dierlijk is, denk aan gevogelte, vlees, vis, eieren en zuivel. Eiwitten vind je ook in plantaardige producten, zoals peulvruchten, noten, soja- producten en shiitake (zien eruit als mislukte champignons). Die laatste bevat maar liefst 13 gram per 100 gram gedroogde Shiitake.

Energie vrijmaken uit eiwitten is voor je lichaam moeilijker, dan uit koolhydraten. Maar ze hebben als voordeel dat ze meer verzadigen en je bloedsuikerspiegel stabiel houden. Wanneer je gezond wilt afvallen met blijvend resultaat is het belangrijk niet minder te eten, maar juist te eten wat jouw lichaam nodig heeft. 

Mocht je daar hulp bij nodig hebben, dan is het altijd mogelijk een voedingsschema -en afslankplan op maat te maken.

Helga Sierat,
Afslankcoach voor jojo-ers