Het is 36 graden. Je staat op de weegschaal. Die geeft veel meer aan dan je hoopte en zeker een kilo of twee hoger dan gisteren.
Je voelt het ook aan je lijf. Je enkels zijn dikker. Je benen voelen zwaar. Je broek sluit strakker dan normaal. En je ring krijg je niet meer van je vinger.
En jij denkt: wat doe ik fout?
Niets. Je doet niets fout. Je lijf doet precies wat het hoort te doen bij extreme hitte. En als je begrijpt hoe hard je lichaam aan het werk is, wordt die weegschaal een stuk minder bedreigend.
Waarom je lijf vocht vasthoudt bij warm weer
Je lichaam heeft één absolute topprioriteit: overleven!. En bij 36 graden betekent dat: alles in de strijd gooien om je lichaamstemperatuur onder controle te houden.
Om warmte kwijt te raken, verwijden je bloedvaten. Meer bloed stroomt naar je huid. Warmte wordt afgevoerd. Slim systeem.
Maar bijwerking: die verwijde bloedvaten maken het makkelijker voor vocht om uit de bloedvaten te lekken naar het omliggende weefsel. Dat vocht hoopt zich op, vooral in je enkels, voeten en handen. Dat heet warmte-oedeem, en het is tijdelijk.
Tegelijk verlies je door zweten vocht én mineralen. Je lijf registreert dat als een dreigend tekort. Reactie: de nieren gaan efficiënter werken en houden méér vocht vast. Ook dat zie je terug op de weegschaal.
1 liter water = 1 kilo op de weegschaal
Na de overgang merk je dit extra
Veel vrouwen boven de 50 merken dat warm weer harder aankomt dan vroeger. Dat is niet verbeelding.
Door veranderingen in hormonen, bloeddruk en lichaamssamenstelling die horen bij deze levensfase, kan je lijf gevoeliger zijn voor temperatuur-schommelingen en vochtwisselingen. Je kunt sneller last krijgen van dikke enkels, ringen die knellen om je vinger, zwaar gevoel in je benen of een opgeblazen buikgevoel.
Daar kan je je voor schamen, maar dat is niet nodig, het is een teken dat je lijf doet wat het moet doen.
Wat de weegschaal je niet vertelt
Eén kilo echte vetmassa opslaan kost je lichaam dagenlang te veel eten. Dat lukt niet in één dag.
Wat wél in één dag kan verschuiven: vocht, de inhoud van je darmen en de suikervoorraden in je spieren. Samen kunnen die één tot drie kilo op de weegschaal verklaren, zonder dat er ook maar één gram vet bij is gekomen.
Wat je kunt doen bij extreme hitte
Drink meer dan je denkt. Het klinkt tegenstrijdig, maar als je te weinig drinkt gaat je lijf nóg harder vocht vasthouden. Verspreid over de dag, niet alles in één keer. Groenten en fruit helpen ook, want die bevatten van nature vocht én mineralen.
Eet licht. Vertering maakt warmte aan in je lijf. Grote, vetrijke maaltijden gooien extra brandstof op het vuur. Kies voor kleinere porties, veel groenten, voldoende eiwitten.
Beweeg rustig en op de koele momenten. 's Ochtends vroeg of 's avonds laat. Beweging stimuleert je bloedsomloop en helpt vocht afvoeren. Maar doe het kalm aan als het buiten kookt.
Leg je benen omhoog. Simpel maar effectief. Even op de bank met een kussen onder je enkels helpt het vocht terugstromen.
Beperk alcohol. Alcohol versterkt uitdroging. Op een dag van 36 graden is dat de laatste combinatie die je lijf nodig heeft.
Wacht met de weegschaal tot het afkoelt
Ga pas weer wegen als het een paar graden koeler is en je lijf de kans heeft gehad om bij te komen. Vergelijk dan met je gewicht van vóór de hittegolf, niet met het hoogtepunt tijdens.
Wat je de komende dagen ziet op de weegschaal is een foto van hoe hard je lijf werkt om zichzelf te beschermen. Geen bewijs dat je faalt.
Zorg voor jezelf. Drink. Eet voedzaam. Rust. Je lijf doet de rest.
Wil je weten hoe jouw lijf in balans komt, ook buiten de hittegolf? Doe de gratis Bodyscan
Helga Sierat
Ontdek wat er in je lichaam verandert na je 50ste en wat je nú anders kan doen om grip te krijgen op je gewicht, energie en gezondheid.
Let op: heb je last van aanhoudende duizeligheid, verwardheid, flauwvallen of ernstige spierkrampen? Neem dan contact op met je huisarts. Dat kunnen signalen zijn die aandacht nodig hebben.
